Αίτημα της Δημοτικής Κοινότητας Αιανής για ένταξη στο Πρόγραμμα Μετεγκατάστασης

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΑΙΑΝΗΣ

Θέμα: Αίτημα της Δημοτικής Κοινότητας Αιανής για ένταξη στο Πρόγραμμα Μετεγκατάστασης (Ν. 5178/2025)

ΑΙΑΝΗ, 16 Ιανουαρίου 2026

Την άμεση παρέμβαση της Υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, κ. Δόμνας Μαρίας Μιχαηλίδου, ζητά με ομόφωνη απόφασή του το Συμβούλιο της Δημοτικής Κοινότητας Αιανής. Η απόφαση, η οποία ελήφθη μετά από ενδελεχή μελέτη της νομοθεσίας και των τοπικών αναγκών, αναδεικνύει την ανάγκη για άμεση δράση κατά της ερήμωσης της υπαίθρου.

Με επίσημη επιστολή, η οποία κοινοποιήθηκε στο Γραφείο του Πρωθυπουργού και τους θεσμικούς φορείς της περιοχής, το Συμβούλιο αιτείται την τροποποίηση του Ν. 5178/2025 (άρθρο 32) ώστε να συμπεριληφθεί η Αιανή και οι πληγείσες περιοχές της Κοζάνης στο Πρόγραμμα Μετεγκατάστασης, παρόλο που δεν είναι ακριτική ή ορεινή περιοχή.

Στην επιστολή υπογραμμίζεται ότι η Αιανή βρίσκεται αντιμέτωπη με μια «υπαρξιακή πρόκληση», με τη μείωση του πληθυσμού να αγγίζει το 25% το 2026. Το Κοινοτικό Συμβούλιο θέτει τα εξής κρίσιμα επιχειρήματα:

Νομοθετική αντίφαση: Η Πολιτεία έχει ήδη αναγνωρίσει την κρισιμότητα της κατάστασης μέσω του Ν. 5246/2025, εντάσσοντας την Αιανή σε ειδικές φορολογικές ελαφρύνσεις (μείωση 50% στο τεκμαρτό εισόδημα και στον ΕΝΦΙΑ για το 2026). Επισημαίνεται ως οξύμωρο η περιοχή να κρίνεται δικαιούχος ελαφρύνσεων λόγω ερήμωσης, αλλά να αποκλείεται από τα κίνητρα προσέλκυσης νέων κατοίκων (επίδομα έως 10.000€).

Επιπτώσεις απολιγνιτοποίησης: Η Αιανή βιώνει βίαιη πληθυσμιακή αποδόμηση λόγω και της απολιγνιτοποίησης. Το πρόγραμμα μετεγκατάστασης μπορεί να αποτελέσει ένα σημαντικό και ουσιαστικό εργαλείο για την ανακοπή της ερήμωσης.

Ανάγκη συνεκτικής πολιτικής: Επισημαίνεται η ανάγκη για ίση αντιμετώπιση των Περιφερειακών Ενοτήτων εντός της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας, ώστε να διασφαλιστεί η εδαφική συνοχή.

«Η ένταξη της Αιανής στο πρόγραμμα αποτελεί την αυτονόητη συνέχεια της κρατικής αναγνώρισης του προβλήματος», τονίζεται στην επιστολή, με το Συμβούλιο να καλεί την κυβέρνηση να δώσει τη δυνατότητα σε νέα νοικοκυριά να εγκατασταθούν μόνιμα στην ιστορική κοινότητα.

Η Δημοτική Κοινότητα Αιανής καλεί όλους τους θεσμικούς φορείς της Δυτικής Μακεδονίας να στηρίξουν το δίκαιο αίτημά της, με στόχο την αναζωογόνηση της υπαίθρου και την προστασία της κοινωνικής συνοχής της περιοχής.

 

ΘΕΜΑ: Αίτημα για την ένταξη της Δημοτικής Κοινότητας Αιανής στο Πρόγραμμα

Μετεγκατάστασης (Ν. 5178/2025) – Αντιμετώπιση της Δημογραφικής

Κατάρρευσης.

Αξιότιμη κυρία Υπουργέ,

Το Συμβούλιο της Δημοτικής Κοινότητας Αιανής, με την ομόφωνη απόφασή του , (Αρ.: 3/2026) που σας κοινοποιείται , αιτείται την τροποποίηση του Ν. 5178/2025 -άρθρο 32  &  της ΚΥΑ 10557/2025 , προκειμένου να συμπεριληφθεί η ιστορική Δημοτική  Κοινότητα της Αιανής, καθώς και άλλες πληγείσες δημογραφικά  περιοχές του Νομού Κοζάνης, στο Πρόγραμμα Μετεγκατάστασης.

Η πρότασή μας εδράζεται σε αδιαμφισβήτητα δεδομένα και στην ανάγκη για συνεκτική κρατική πολιτική:

1. Δραματική Δημογραφική Συρρίκνωση:
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, ο πληθυσμός της Αιανής μειώθηκε από 2.012 κατοίκους το 2011 σε 1.585 το 2021 (πτώση 21%), με την τάση για το 2026 να εκτιμάται ότι αγγίζει πλέον το 25%. Η Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας καταγράφει τη μεγαλύτερη μείωση πληθυσμού στην επικράτεια, καθιστώντας την εξαίρεση της Κοζάνης από το πρόγραμμα (όταν έχουν ήδη ενταχθεί οι Π.Ε. Φλώρινας και Πέλλας και άλλες ) ζήτημα άνισης μεταχείρισης.

2. Νομοθετική Συνέπεια και Αναγνώριση Ειδικών Συνθηκών (Ν. 5246/2025):
Η Πολιτεία έχει ήδη αναγνωρίσει την κρισιμότητα της κατάστασης στην Αιανή μέσω του πρόσφατου Νόμου 5246/2025 (ΦΕΚ Α' 198/11-11-2025). Συγκεκριμένα:

• Βάσει του άρθρου 28Γ του Ν. 4172/2013 (όπως τροποποιήθηκε), η Αιανή εντάχθηκε στην ειδική πρόβλεψη για μείωση 50% του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος.
• Βάσει του άρθρου 10 του ίδιου νόμου, προβλέπεται μείωση 50% στον ΕΝΦΙΑ για το 2026 και πλήρης απαλλαγή από το 2027.
  Θεωρούμε ότι η επέκταση του προγράμματος μετεγκατάστασης αποτελεί την αυτονόητη και ολοκληρωμένη συνέχεια αυτής της αναγνώρισης. Είναι οξύμωρο η περιοχή να κρίνεται δικαιούχος φορολογικών ελαφρύνσεων λόγω πληθυσμιακών κριτηρίων, αλλά να αποκλείεται από τα κίνητρα προσέλκυσης νέων κατοίκων.

3. Εδαφική Συνοχή και Υπαρξιακή Πρόκληση:
Όπως έχει τονιστεί από την Κυβέρνηση, το δημογραφικό είναι «υπαρξιακή πρόκληση». Για την Αιανή, που δεν είναι ούτε ακριτική ούτε ορεινή, αλλά βρίσκεται στο επίκεντρο της πληθυσμιακής αποδόμησης λόγω της απολιγνιτοποίησης, το πρόγραμμα μετεγκατάστασης αποτελεί το μοναδικό ουσιαστικό εργαλείο για την αποτροπή της ερήμωσης.

Αξιότιμη κυρία Υπουργέ,
Σας καλούμε να προβείτε στις απαραίτητες ενέργειες ώστε να αρθεί η γεωγραφική αδικία εις βάρος του Νομού Κοζάνης και να δοθεί η δυνατότητα σε νέα νοικοκυριά να εγκατασταθούν μόνιμα στην ιστορική μας κοινότητα, αξιοποιώντας την οικονομική ενίσχυση που το πρόγραμμα προβλέπει.

Με εκτίμηση,

Ο Πρόεδρος Δημοτικής Κοινότητας Αιανής

Αστέριος Βαβλιάρας