ΙΕΡΑ ΧΝΑΡΙΑ: Η Μνήμη ως Ευθύνη και η Ιστορία ως Βίωμα (της Παρθένας ΤΣΟΚΤΟΥΡΙΔΟΥ)

Τα "ΙΕΡΑ ΧΝΑΡΙΑ" δεν πραγματεύονται απλώς την ιστορία ως αλληλουχία γεγονότων, αλλά ως υπαρξιακή εμπειρία του ανθρώπου μέσα στον χρόνο. 

Η ιστορία εδώ γίνεται μνήμη ενσώματη, ηθικό αποτύπωμα που βαραίνει τη συνείδηση και καθορίζει το «είναι» του συλλογικού υποκειμένου. 

Ο άνθρωπος δεν στέκεται απέναντι στο παρελθόν ως ουδέτερος παρατηρητής. Βαδίζει επάνω του, το συνεχίζει και ταυτόχρονα κρίνεται από αυτό.

Η ποιητική γλώσσα λειτουργεί ως μέσο φιλοσοφικής αναγωγής: μεταφέρει το ιστορικό γεγονός από το επίπεδο της πράξης στο επίπεδο του νοήματος. 

Ο αγώνας, η θυσία, ο θάνατος και η λευτεριά δεν εμφανίζονται μόνο ως ιστορικές αναγκαιότητες, αλλά ως αξίες που συγκροτούν την ανθρώπινη υπόσταση. Η ελευθερία, ιδωμένη μέσα από τη δοκιμασία της σκλαβιάς, αποκαλύπτεται ως υπαρξιακό αίτημα και όχι ως δεδομένο.

Οι νεκροί που συνομιλούν με τους ζωντανούς δεν ανήκουν στον χώρο του φανταστικού, αλλά στον χώρο της μνήμης.

Εκεί όπου ο χρόνος παύει να είναι γραμμικός και γίνεται κυκλικός, επιτρέποντας στο παρελθόν να παρεμβαίνει στο παρόν ως ηθική υπενθύμιση. 

Η ιστορία, έτσι, δεν τελειώνει. Συνεχίζει να ζητά ευθύνη.

Η φύση, συμμέτοχη στον ανθρώπινο αγώνα, αποκτά κοσμική διάσταση και φανερώνει την ενότητα ανθρώπου και κόσμου. 

Το ηρωικό δεν προβάλλεται ως ατομικό κατόρθωμα, αλλά ως στάση ζωής που υπερβαίνει το εγώ και εντάσσεται στο εμείς. 

Η θυσία αποκτά νόημα μόνο όταν υπηρετεί την κοινότητα και το διαχρονικό της χρέος.

Τελικά, τα "ΙΕΡΑ ΧΝΑΡΙΑ" θέτουν ένα καίριο φιλοσοφικό ερώτημα: τι σημαίνει να κληρονομείς την ιστορία; 

Όχι να την επαναλαμβάνεις μηχανικά, αλλά να τη μεταστοιχειώνεις σε πράξη συνείδησης. 

Το βάδισμα στα χνάρια των προγόνων δεν είναι μίμηση, αλλά δημιουργική ευθύνη. Μια διαρκής πορεία προς την ελευθερία, όπου το παρελθόν φωτίζει τον δρόμο χωρίς να τον δεσμεύει.

(Εκδόσεις "ΧΑΡΗ ΤΖΟ ΠΑΤΣΗ", 4η Επανέκδοση)