Υπουργικές παρουσίες, κοινωνικές απουσίες (Γράφει ο Τάνια Ώττα)

Κατά καιρούς, υπουργικά κλιμάκια καταφθάνουν σε περιοχές όπως η Κοζάνη, συνοδεία φωτογραφικών φακών, δηλώσεων και προγραμματισμένων χειραψιών. Επισκέψεις «θεσμικές», εθιμοτυπικές

, γεμάτες λόγια για ανάπτυξη, μετάβαση και μέλλον. Κι όμως, πίσω από τα χαμόγελα και τα στημένα πλάνα, η πραγματικότητα παραμένει αμείλικτη και βαθιά αντιφατική.

Η Κοζάνη – όπως και πολλές περιοχές της ελληνικής περιφέρειας – φέρει εμφανή τα σημάδια του οικονομικού μαρασμού. Ανεργία, εγκατάλειψη, πληθυσμιακή συρρίκνωση, κλειστά καταστήματα, νέοι που φεύγουν γιατί δεν βρίσκουν λόγο να μείνουν. Η απολιγνιτοποίηση, που παρουσιάστηκε ως «πράσινη ευκαιρία», άφησε πίσω της κοινωνικά κενά και οικονομικά ερείπια, χωρίς να υπάρξει ουσιαστικό και έγκαιρο σχέδιο αναπλήρωσης της απώλειας εισοδήματος και των θέσεων εργασίας.

Μέσα σε αυτό το τοπίο, οι επισκέψεις υπουργών μοιάζουν συχνά προκλητικές. Όχι γιατί η παρουσία της πολιτείας είναι ανεπιθύμητη, αλλά γιατί περιορίζεται σε έναν επικοινωνιακό ρόλο, αποκομμένο από την καθημερινότητα των πολιτών. Δηλώσεις χωρίς αντίκρισμα, εξαγγελίες που επαναλαμβάνονται, έργα που είτε καθυστερούν είτε δεν αγγίζουν ποτέ την κοινωνική πλειοψηφία.

Το βασικό πρόβλημα δεν είναι η απουσία πολιτικών, αλλά ο προσανατολισμός τους. Οι κυβερνητικές επιλογές, όπως βιώνονται από την τοπική κοινωνία, φαίνεται να ωφελούν λίγους: μεγάλους επενδυτές, επιχειρηματικά σχήματα, συγκεκριμένα συμφέροντα. Αντίθετα, οι εργαζόμενοι, οι μικρομεσαίοι, οι άνεργοι και οι νέοι της περιοχής μένουν στο περιθώριο, παρακολουθώντας την «ανάπτυξη» να περνά από δίπλα τους χωρίς να τους αγγίζει.

Όταν, λοιπόν, οι υπουργικές επισκέψεις εξαντλούνται σε εθιμοτυπικές συναντήσεις, τετριμμένες εκδηλώσεις και φωτογραφίες, χωρίς ουσιαστικό διάλογο με την κοινωνία και χωρίς άμεσα, μετρήσιμα αποτελέσματα, τότε δεν λειτουργούν ως ένδειξη ενδιαφέροντος αλλά ως υπενθύμιση της απόστασης εξουσίας και πραγματικής ζωής. Κι αυτή η απόσταση είναι που γεννά αγανάκτηση, δυσπιστία και τελικά απαξίωση της πολιτικής.

Η περιφέρεια δεν έχει ανάγκη από άλλες επισκέψεις-βιτρίνα. Έχει ανάγκη από πολιτικές με κοινωνικό αποτύπωμα, από σχέδια που να δημιουργούν δουλειές, να κρατούν τους ανθρώπους στον τόπο τους, να αποκαθιστούν το αίσθημα δικαιοσύνης. Μέχρι τότε, κάθε εθιμοτυπική επίσκεψη σε μια πληγωμένη περιοχή όπως η Κοζάνη δεν θα εκλαμβάνεται ως στήριξη, αλλά ως πρόκληση.

Τάνια Ώττα