«Η κοζανίτικη Αποκριά: από το άλλοτε στο αύριο μέσω του τώρα…»: Δύο εκδηλώσεις λίγο πριν την έναρξη του Δωδεκαημέρου (7 & 9 Φεβρουαρίου)

Μια θεματική πολιτιστική δράση με επίκεντρο την Αποκριά της Κοζάνης, υπό τον τίτλο «Η κοζανίτικη Αποκριά: από το άλλοτε στο αύριο μέσω του τώρα…»

, πρόκειται να πραγματοποιηθεί στις 7 και 9 Φεβρουαρίου 2026. Είναι μια δράση που συνδέει την ιστορική μνήμη με το ζωντανό παρόν και αναδεικνύει τη διαχρονική σημασία ενός από τα σημαντικότερα έθιμα της περιοχής, μέσα από λόγο, μαρτυρίες και προφορικές ιστορίες.

Η Αποκριά της Κοζάνης αποτελεί έναν πολύτιμο φορέα άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς, όπου συναντιούνται οι γειτονιές, οι παρέες, οι φλόγες των Φανών, τα τραγούδια, οι αφηγήσεις και το ιδιαίτερο τοπικό ιδίωμα. Σε μια περίοδο που η πόλη και η περιοχή διανύουν μεγάλες μεταβολές, η ανάδειξη της Αποκριάς δεν λειτουργεί μόνο ως αναδρομή, αλλά και ως αφετηρία για το πώς ο πολιτισμός μπορεί να στηρίξει το αύριο της τοπικής κοινωνίας.

Διοργάνωση: Παρέμβαση, Κύκλος, Σύνδεσμος Γραμμάτων και τεχνών Π.Ε. Κοζάνης, Δήμος Κοζάνης, Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, Επιμελητήριο Κοζάνης, Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Με την αιγίδα και τη στήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού (Διεύθυνση Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς).

Στο πλαίσιο της συνολικής δράσης πραγματοποιούνται δύο εκδηλώσεις:

1. Ημερίδα: «Η Αποκριά της Κοζάνης — Άυλη πολιτιστική κληρονομιά και ζωντανές παραδόσεις» Σάββατο 7 Φεβρουαρίου 2026, Ώρα έναρξης: 11.15, Κοβεντάρειο (Αίθουσα Συνεδριάσεων Δημοτικού Συμβουλίου, Χ. Μούκα 1).

Η Ημερίδα φωτίζει διαφορετικές όψεις της κοζανίτικης Αποκριάς: την ιστορία της, την εξέλιξή της μέσα στον χρόνο, τον τρόπο που συνδέθηκε με την καθημερινότητα των κατοίκων, τα ιδιαίτερα στοιχεία που της δίνουν τον ξεχωριστό της χαρακτήρα, αλλά τη θέση της στο σήμερα και το αύριο του τόπου.

2. Εκδήλωση: «Αποκριά για πάντα – Ιστορίες, μνήμες και τραγούδια της κοζανίτικης Αποκριάς» Δευτέρα 9 Φεβρουαρίου 2026, ώρα 6.30 μ.μ., Λαογραφικό Μουσείο Κοζάνης.

Πρόκειται για μια βραδιά αφιερωμένη σε αφηγήσεις του παρελθόντος και στα τραγούδια της Αποκριάς, με τη συμμετοχή ανθρώπων που συνδέονται με το έθιμο, και οι οποίοι θα τραγουδήσουν παραδοσιακά τραγούδια των Φανών και θα ανασύρουν μνήμες της Αποκριάς του παρελθόντος.

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑΣ

«Η Αποκριά της Κοζάνης - Άυλη πολιτιστική κληρονομιά και ζωντανές παραδόσεις»

(Σάββατο 7 Φεβρουαρίου 2026, Κοβεντάρειο, Έναρξη: 11.15 π.μ.)

Μέρος Ι

Συντονίζει: Δήμητρα Καραγιάννη, Υπεύθυνη Πολιτιστικών Δράσεων, Παρέμβαση -Φιλόλογος ΜΑ, Εκδότρια

11.15 Χαιρετισμοί

11.30 Β.Π.Καραγιάννης, Συγγραφέας, Εκδότης Περιοδικού Παρέμβαση: «Αποκριά στην Κοζάνη: μια λοξή ματιά»

11.45 Γιώργος Αλευράς, Μεταδιδάκτορας Νεότερης Ιστορίας Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Διδάσκων Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας:  «Η Αποκριά της Κοζάνης στο β´ μισό του 19ου αιώνα με βάση τα αρχειακά  τεκμήρια»

12.00   Μιχάλης Πιτένης, Συγγραφέας: «Το θέατρο στην κοζανίτικη Αποκριά. Νεωτερισμός που έγινε παράδοση»

12.15   Φανή Φτάκα-Τσικριτζή, Συνταξιούχος Καθηγήτρια Γαλλικής Γλώσσας: «Οι Φανοί της Κοζάνης, η εξελικτική τους πορεία μέσα στον χρόνο & η κοινωνική τους σύνθεση»

12.30  Διάλειμμα

Μέρος ΙΙ

Συντονίζει: Ιωάννα Βόμβα, Πολιτιστική Διαχειρίστρια (MSc), Πρ. Τμήματος Πολιτισμού Δήμου Κοζάνης

12.45 Ματίνα Τσικριτζή-Μόμτσιου, Καθηγήτρια Ξένων Γλωσσών, Συλλογέας Λαογραφικού και Γλωσσολογικού Υλικού: «Κοζανίτικη Αποκριά και τοπικό ιδίωμα: Γλώσσα, Ταυτότητα και Πολιτιστική Μνήμη»

13.00  Πολυτίμη Φαρμάκη, Αντιπεριφερειάρχης Πολιτισμού, Τουρισμού και Περιβάλλοντος: «Από το έθιμο στον προορισμό. Η Αποκριά στην Κοζάνη»

13.15 Γιάννης Ιωαννίδης, Αντιδήμαρχος Πολιτισμού: «Θεσμοί, φλόγες και αλλαγές: Η Κοζανίτικη Αποκριά του χθες και του σήμερα» 

Συμμετέχουν με ξεχωριστές παρεμβάσεις οι: Γιάννης Πλόσκας & Θόδωρος Λάκκας

Η ΕΚΔΗΛΩΣΗ

«Αποκριά για πάντα: Ιστορίες, μνήμες και τραγούδια της κοζανίτικης Αποκριάς»

 (Δευτέρα 9 Φεβρουαρίου 2026, Λαογραφικό Μουσείο Κοζάνης, Ώρα: 6.30 μ.μ.)

Αφηγούνται και τραγουδούν: Γιώργος Γκιθώνας, Γιάννης Δόδουρας, Κώστας Καραματσούκας, Λάζαρος Κουζιάκης, Θόδωρος Λάκκας, Μανώλης Μαρκόπουλος, Ευαγγελία Παρδάλη, Γιώργος Σβώλης, Γιάννης Σιδέρης, Τάκης Τζάλιας.

Καλωσόρισμα:  Δήμητρα Καραγιάννη, Χαιρετισμός: Πολυνείκης Αγγέλης, Παρουσιάζει ο Τέλης Βωβός.

Συμμετέχει το Κοζανίτικο Τακίμι.