Μνήμη Ευγένιου Σπαθάρη (του Θωμά Αγραφιώτη)

Μνήμη Ευγένιου Σπαθάρη

(2/1/1924- 9 Μαΐου 2009)

Σπαθάρης Ευγένιος (1924-2009)

Καταγόταν από την Κηφισιά. Ήταν γιος του καραγκιοζοπαίχτη Σωτήρη Σπαθάρη, από τον οποίο έμαθε και τα μυστικά της τέχνης του Καραγκιόζη.

Ο Ευγένιος ξεκίνησε την καλλιτεχνική του δράση κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1940 (ειδικότερα κατά την περίοδο της Κατοχής) και συνέχιζε αδιαλείπτως να δραστηριοποιείται καλλιτεχνικά μέχρι και το θάνατό του, τον Μάιο του 2009, ύστερα από ατύχημα και πτώση από τις σκάλες του Ινστιτούτου Γκαίτε στην Αθήνα και την ώρα που κρατούσε στα χέρια του τις πολυαγαπημένες του φιγούρες.

Ο Ευγένιος Σπαθάρης, φύση ανήσυχη και εξωστρεφής, έπιασε το πνεύμα της εποχής του (και των κοινωνικοπολιτικών αλλαγών της δεκαετίας του 1950) και προσανατολίστηκε (πρώτος από όλους) προς τον παιδόκοσμο, καθώς αντιλήφθηκε εγκαίρως ότι το Θέατρο Σκιών είχε αρχίσει να χάνει οριστικά το κοινό των μεγάλων, εξαιτίας του κινηματογράφου και κυρίως κατόπιν εξαιτίας της τηλεόρασης.

Έτσι λοιπόν προχώρησε στη διασκευή των έργων του Καραγκιόζη σε δίσκους, σε κόμικς και κυρίως σε μαγνητοσκοπημένες εικοσάλεπτες παραστάσεις για την απογευματινή παιδική ζώνη της τότε κρατικής τηλεόρασης, κάνοντας γνωστό τον Καραγκιόζη σε ολόκληρη την Ελλάδα και επιβάλλοντάς τον ως παιδικό θέαμα.

Η προσπάθεια αυτή του Σπαθάρη συνάντησε αντιδράσεις και τον αντίλογο των συναδέλφων του καραγκιοζοπαιχτών. Ωστόσο, ο ίδιος δεν αφοσιώθηκε μόνο στο παιδικό κοινό.

Παρουσίασε την τέχνη του σε ολόκληρη την Ελλάδα και κυρίως στο εξωτερικό με πολύ μεγάλη επιτυχία και με σπουδαίες διακρίσεις σε χώρες, όπως η Γαλλία, η Δανία κ.ά.. Συνεργάστηκε επίσης με πολλούς ακόμα αξιόλογους καλλιτέχνες, όπως π.χ. τον Γιώργο Παυριανό, με τον οποίο εμπλούτισε το ρεπερτόριο του Καραγκιόζη με θέματα από την ελληνική αρχαιότητα και το Βυζάντιο (ενδεχομένως με πιο αντιπροσωπευτική περίπτωση τη διασκευή των «Βατράχων» του Αριστοφάνη με τον Αισχυλάκη και τον Ευριπιδάκη στους ρόλους του Μίκη Θεοδωράκη και του Μάνου Χατζιδάκι αντίστοιχα).

Κείμενο: Θωμάς Αθ. Αγραφιώτης.

Στη φωτογραφία ο Ευγένιος Σπαθάρης και ο Θωμάς Αγραφιώτης, στην Κοζάνη, στην αυλή από το στέκι του "Φιλοπρόοδου Συλλόγου", ημέρα Δευτέρα 6 Ιουλίου 1998