Υπάρχει σχέδιο για τη Δυτική Μακεδονία ή απλώς διαχείριση της καθημερινότητας; (του Δρ Νέστορα Κολοβού)
Κάθε περιφερειακή αρχή εκλέγεται με μια βασική υπόσχεση: ότι δεν θα διαχειριστεί απλώς την καθημερινότητα, αλλά θα αλλάξει την πορεία του τόπου. Στη Δυτική Μακεδονία
, όμως, το ερώτημα παραμένει επίμονο και απολύτως πολιτικό: υπάρχει ένα συνεκτικό σχέδιο για το μέλλον της Περιφέρειας ή η διοίκηση κινείται από ευκαιρία σε ευκαιρία, από πρόγραμμα σε πρόγραμμα και από ανακοίνωση σε ανακοίνωση;
Το ερώτημα δεν είναι προσωπικό. Είναι θεσμικό.
Η Δυτική Μακεδονία βρίσκεται στη δυσκολότερη ίσως καμπή της σύγχρονης ιστορίας της. Η μεταλιγνιτική εποχή δεν είναι μια θεωρητική συζήτηση· είναι μια πραγματικότητα που άλλαξε την οικονομία, την αγορά εργασίας και την κοινωνική συνοχή. Σε τέτοιες συνθήκες δεν αρκεί η διαχείριση. Απαιτείται στρατηγική.
- Ποιο είναι, λοιπόν, το όραμα;
- Ποιοι είναι οι μετρήσιμοι στόχοι της σημερινής περιφερειακής αρχής;
- Πόσες νέες θέσεις εργασίας φιλοδοξεί να δημιουργήσει;
- Ποιους παραγωγικούς κλάδους επιδιώκει να αναπτύξει;
- Πώς θα κρατήσει τους νέους στην περιοχή;
- Με ποιο χρονοδιάγραμμα και με ποια εργαλεία;
Μέχρι σήμερα, η δημόσια εικόνα της διοίκησης χαρακτηρίζεται περισσότερο από ανακοινώσεις, επισκέψεις, συσκέψεις και υπογραφές προγραμματικών συμφωνιών παρά από ένα αφήγημα που να συνδέει όλες αυτές τις κινήσεις σε ένα ενιαίο σχέδιο. Η παρουσία υπάρχει. Η δραστηριότητα επίσης. Το ζητούμενο, όμως, είναι η κατεύθυνση.
Η μεγαλύτερη παγίδα για κάθε διοίκηση είναι να ταυτίσει την κινητικότητα με την αποτελεσματικότητα. Δεν σημαίνει ότι επειδή γίνονται πολλές συναντήσεις, παράγεται και πολιτικό αποτέλεσμα. Δεν σημαίνει ότι κάθε χρηματοδότηση μετατρέπεται αυτομάτως σε ανάπτυξη. Και ασφαλώς δεν σημαίνει ότι κάθε εξαγγελία θα γίνει επένδυση.
Οι πολίτες δεν αξιολογούν τη διοίκηση από το πλήθος των δελτίων Τύπου. Την αξιολογούν από το αν άλλαξε η ζωή τους.
- Έχουν αυξηθεί οι ιδιωτικές επενδύσεις;
- Δημιουργούνται καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας;
- Ενισχύονται οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις;
- Επιταχύνονται τα δημόσια έργα;
- Αναστρέφεται η πληθυσμιακή συρρίκνωση;
Αν οι απαντήσεις παραμένουν ασαφείς, τότε η συζήτηση για το «σχέδιο» μένει μετέωρη.
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν έχει γίνει τίποτα. Η Περιφέρεια συμμετέχει στην υλοποίηση σημαντικών έργων, αξιοποιεί χρηματοδοτικά εργαλεία και επιχειρεί να διατηρήσει ανοιχτούς διαύλους με την κεντρική κυβέρνηση και τους παραγωγικούς φορείς. Αυτές είναι αναγκαίες προϋποθέσεις. Δεν αποτελούν όμως, από μόνες τους, απόδειξη στρατηγικής επιτυχίας.
Το πραγματικό τεστ δεν βρίσκεται στις διαδικασίες αλλά στους δείκτες.
- Στην αύξηση του περιφερειακού εισοδήματος.
- Στη μείωση της ανεργίας.
- Στην προσέλκυση παραγωγικών επενδύσεων.
- Στην επιστροφή νέων ανθρώπων. Στην ενίσχυση της εξωστρέφειας των επιχειρήσεων.
- Στη δημιουργία μιας οικονομίας που δεν θα εξαρτάται από μία μόνο δραστηριότητα.
Ο Περιφερειάρχης έχει ακόμη χρόνο να αποδείξει ότι διαθέτει όχι μόνο διοικητική επάρκεια αλλά και πολιτικό σχέδιο. Αυτό, όμως, απαιτεί σαφείς προτεραιότητες, μετρήσιμους στόχους, δημόσιο απολογισμό και λογοδοσία. Χρειάζεται να πει όχι μόνο «τι κάνουμε», αλλά και «πού θέλουμε να βρεθεί η Δυτική Μακεδονία σε πέντε και δέκα χρόνια» και με ποιον τρόπο θα φτάσει εκεί».
Η Δυτική Μακεδονία δεν έχει ανάγκη από μια Περιφέρεια που απλώς λειτουργεί. Έχει ανάγκη από μια Περιφέρεια που οδηγεί τις εξελίξεις.
Αν υπάρχει σχέδιο, ήρθε η ώρα να φανεί καθαρά στα αποτελέσματα. Αν δεν υπάρχει, τότε η διοίκηση κινδυνεύει να μείνει στην ιστορία όχι για όσα τόλμησε, αλλά για όσα άφησε να χαθούν μέσα στην αδράνεια και τη διαχείριση της καθημερινότητας. Γιατί στο τέλος της θητείας, όπως και στο τέλος κάθε πολιτικής διαδρομής, δεν μετρά η πρόθεση. Μετρά το αποτύπωμα.
Νέστωρ Κολοβός
Engineering Geologist M.Sc., Ph.D
Πτυχιούχος Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων
Σύμβουλος Επιχειρηματικής Ανάπτυξης