Φιλοπρόοδος Σύλλογος Κοζάνης: Θερινό σινεμά «Ο καθρέφτης»

Τελευταίες μέρες του Ιουλίου και ο Φιλοπρόοδος Σύλλογος σας προσκαλεί στην «Αυλή των Ασμάτων και των Θεαμάτων, την Τετάρτη 29 Ιουλίου 2026 όπου θα προβάλουμε την πιο προσωπική

και ποιητική ταινία του διάσημου, και ενός από τους κορυφαίους εκπροσώπους του Σοβιετικού κινηματογράφου, σκηνοθέτη Αντρέι Ταρκόφσκι: «Ο Καθρέφτης» (Zerkalo, 1975).

Πρωταγωνιστούν: Μαργαρίτα Τερέχοβα, Ιγκνατ Ντανίλτσεβ, Λαρίσα Ταρκόφσκαγια, Ολεγκ Γιανκόφσκι, Φίλιπ Γιανκόφσκι

Η ώρα έναρξης της προβολής είναι στις 9:00 μ.μ. ακριβώς.

«Ο Καθρέφτης» αφηγείται τη ζωή ενός ετοιμοθάνατου συγγραφέα, από τα παιδικά του χρόνια μέχρι τη σημερινή εποχή, αγγίζοντας ταυτόχρονα διάφορα μεγάλα ιστορικά γεγονότα όπως ο Ισπανικός εμφύλιος πόλεμος, ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος, η Χιροσίμα, η διένεξη Σοβιετικής ‘Ενωσης-Κίνας.

Ο τρόπος με τον οποίο ο Ταρκόφσκι αφηγείται την ιστορία του ήρωά του δεν είναι απλώς «αντιαφηγηματικός» αλλά αποτελεί μία εξαιρετικά αρμονική σύνθεση ήχου, εικόνας και λόγου. Ο Ταρκόφσκι στον Καθρέφτη αποφεύγει τη γραμμική αφήγηση, όχι επειδή θεωρεί αυτόν τον τρόπο υποδεέστερο, αλλά επειδή θέλει να ακολουθήσει τη συνοχή των συνειρμών του ήρωά του. Έτσι, οι εικόνες διαδέχονται η μία την άλλη με τρόπο αναπάντεχο, μα ολότελα συνειρμικό· σαν αντανάκλαση των σκέψεων του πρωταγωνιστή, σαν όνειρο. Γι’ αυτό και η υπερανάλυση μιας τέτοιας ταινίας δεν θα είχε πολύ νόημα· ο Ταρκόφσκι θέλει ο θεατής να αφεθεί και συναισθανθεί, όχι να αναλύσει. Αυτό που θα “μείνει” ίσως να μην είναι το ίδιο για τον καθένα αλλά εκεί κρύβεται η μαγεία. Τι νόημα θα είχε αν τα μηνύματα ήταν σαφή και ίδια για όλους;

Ο Καθρέφτης αποτελεί την επιτομή του ποιητικού κινηματογράφου. Πέρα από τα ποιήματα του πατέρα του, Αρσένι, στίχους των οποίων ακούμε τον ίδιο να απαγγέλλει, όλη η ταινία είναι γεμάτη από συνεκδοχές και αλληγορίες, έτσι που δημιουργεί την ατμόσφαιρα ενός οπτικοακουστικού ποιήματος. Αυτού του είδους το σινεμά δεν φτιάχνεται πια, διότι  είναι πραγματικά δύσκολο να αφηγηθεί κανείς μια ιστορία με ποιητικό – συνειρμικό τρόπο. Πίσω, όμως,  από το “συγκεχυμένο” αποτέλεσμα που βλέπει ο θεατής με την πρώτη ματιά, κρύβεται ένα πολύ καλά μελετημένο σενάριο, δομημένο με τέτοιο τρόπο, ώστε να αποτυπώνει με ευκρίνεια τις σκέψεις του δημιουργού· εκεί υπάρχει η δυσκολία. Αυτό είναι ένα γνήσιο χαρακτηριστικό του ποιητικού σινεμά, που δεν αρκείται στα όμορφα τοπία με τα όμορφα χρώματα και τους ρομαντικούς ήρωες αλλά επιχειρεί να μετατρέψει τον ποιητικό λόγο σε εικόνα και το αντίστροφο.

Όταν ολοκληρώθηκε η ταινία και πέρασε από τον έλεγχο της κρατικής επιτροπής, δεν εγκρίθηκε, και πάλι με την αιτιολογία του ακατανόητου. Κι ενώ ο Ταρκόφσκι δεν έδειξε να αγχώνεται δηλώνοντας πως θα φύγει στο εξωτερικό να συνεχίσει την καριέρα του, η επιτροπή άλλαξε άποψη και η ταινία κυκλοφόρησε στις αίθουσες. Βέβαια, η διανομή της ήταν περιορισμένη, και αφορούσε μόνο 73 κόπιες, κάτι το ελάχιστο σε σχέση με τα σοβιετικά στάνταρ.

Στην εποχή του είχε πολώσει την κριτική, αφού ήταν πολλοί που έβρισκαν ακατανόητη τη μη ευθεία αφήγηση του. Με τα χρόνια αναγνωρίζεται ως μία από τις καλύτερες ταινίες όλων των εποχών. Θεωρείται και η ταινία του Ταρκόφσκι που αγαπούν περισσότερο στη Ρωσία.

Για άλλη μια χρονιά, καλούμε όσους μας τιμήσουν με την παρουσία τους στις προβολές μας, να φέρνουν ό,τι έχουν διαθέσιμο από τρόφιμα μακράς διαρκείας, για το Κοινωνικό Παντοπωλείο του Συλλόγου.

Τετάρτη 29 Ιουλίου 2026 στις 9:00 μ.μ., ακριβώς.

στην αυλή του Φιλοπρόοδου

Ώρα έναρξης προσέλευσης 8:30 μ.μ.

Συνδιοργάνωση: Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας - Π.Ε.Κοζάνης

ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ

Ένθερμος υποστηρικτής Κινηματοθέατρο «Ολύμπιον»