Φοιτητική στέγη εμπόρευμα και οικογένειες σε απόγνωση
Φοιτητική στέγη εμπόρευμα και οικογένειες σε απόγνωση.
Ενοίκια «στον θεό», συμπιεσμένα εισοδήματα και ακρίβεια, συρρικνωμένη φοιτητική μέριμνα ως αποτέλεσμα πολιτικών επιλογών, οδηγούν σε απόγνωση τις οικογένειες των νέων που σπουδάζουν και έχουν εισαχθεί τώρα σε σχολές και Τμήματα μακριά από το σπίτι τους. Το πρόβλημα της φοιτητικής στέγης είναι ένα άλλο πεδίο που εκδηλώνεται η σκληρά ταξική πολιτική, απέναντι στο δικαίωμα των νέων να σπουδάσουν απρόσκοπτα.
Το ζήτημα αναδύεται επιτακτικά και φέτος, μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων των πανελλαδικών εξετάσεων. Ταυτόχρονα, είναι πυκνές οι αναφορές της ηγεσίας του υπουργείου Παιδείας στις δράσεις που αφορούν τη στέγαση φοιτητών και φοιτητριών που σπουδάζουν μακριά από τα σπίτια τους, ανακοινώνοντας έργα κατασκευής νέων εστιών και εργασίες συντήρησης στις υπάρχουσες. Πρόκειται βέβαια για έργα που έρχονται μετά από συνεχείς κινητοποιήσεις, μετά από απαράδεκτα περιστατικά που δείχνουν ότι οι υποδομές έχουν φτάσει στο σημείο επικινδυνότητας, αλλά και λόγω της τεράστιας πίεσης που δημιουργεί η ακρίβεια και η άνοδος των τιμών των ενοικίων, φαινόμενο που βέβαια φέρει φαρδιά - πλατιά την υπογραφή της κυβερνητικής πολιτικής.
Να σημειωθεί πως τα έργα που αφορούν τις εστίες και τώρα παρουσιάζονται ως «προτεραιότητα», έρχονται αφού η κυβέρνηση έτρεξε με σπουδή να υλοποιήσει τις πραγματικές της προτεραιότητες, με την αναγνώριση των κολεγίων ως Πανεπιστήμια, τις διαγραφές φοιτητών, τα μέτρα διεύρυνσης της επιχειρηματικής λειτουργίας των Πανεπιστημίων, την ένταση της καταστολής απέναντι στους φοιτητές και εργαζόμενους στα ΑΕΙ κλπ.
Μόλις 9.200 κλίνες για 200.000 φοιτητές και φοιτήτριες
Όπως αποτυπώνεται στην «Εθνική Στρατηγική για τη Στεγαστική Πολιτική» όπου παρατίθενται στοιχεία της Εθνικής Στρατηγικής Φοιτητικής Στέγασης (2026 - 2035) του υπουργείου Παιδείας: «Οι δημόσιες φοιτητικές εστίες προσφέρουν 9.200 λειτουργικές κλίνες, καλύπτοντας ένα πολύ μικρό ποσοστό εκ των φοιτητών που σπουδάζουν μακριά από την κατοικία τους (200 χιλ. εκ του συνόλου των 351 χιλ. φοιτητών), συγκριτικά με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο 15 - 18%. Σε επίπεδο γεωγραφικής κατανομής, καταγράφεται έλλειψη φοιτητικών εστιών σε πόλεις όπως ενδεικτικά ο Βόλος, η Λαμία, η Αλεξανδρούπολη, η Καστοριά, η Πτολεμαΐδα, καθώς και ανεπάρκεια διαθέσιμων θέσεων σε υφιστάμενες εστίες σε Ηράκλειο, Ρέθυμνο, Κομοτηνή, Κοζάνη και Φλώρινα. Στο πρόβλημα της χαμηλής κάλυψης των αναγκών προστίθεται το ζήτημα της παλαιότητας και υπολειτουργίας μεγάλου μέρους των υφιστάμενων φοιτητικών εστιών, το οποίο ανεγέρθηκε κατά τις δεκαετίες 1970 - 1980 και έκτοτε δεν έτυχε ουσιαστικής ανακαίνισης».
Στεγαστικό επίδομα σε λογική ακραίας φτώχειας
Η απουσία κλινών σε φοιτητικές εστίες οδηγεί τους φοιτητές και φοιτήτριες στη μίσθωση διαμερισμάτων, με τις οικογένειες -οι οποίες βγαίνουν από ένα πολύχρονο ξεζούμισμα του εισοδήματος για την προετοιμασία για τις πανελλαδικές εξετάσεις- να βρίσκονται αντιμέτωπες με ποσά που ζαλίζουν. Με πάνω από 400 ευρώ τον μήνα διατίθεται το 93,4% των διαθέσιμων κατοικιών έως 50 τ.μ. στην Αθήνα και 7 στις 10 διαθέσιμες κατοικίες διατίθενται με ζητούμενο μίσθωμα άνω των 500 ευρώ.
Στην περιοχή του Ζωγράφου όπως και σε άλλες που βρίσκονται κοντά σε Ιδρύματα της Αττικής (Αιγάλεω, Καλλιθέα, Πειραιά κλπ.) το μηνιαίο κόστος για ένα στούντιο 35 τ.μ. κυμαίνεται στα 420 ευρώ, ενώ για ένα δυάρι 50 τ.μ. είναι γύρω στα 590 ευρώ.
Στη Θεσσαλονίκη το 80,18% διαμερισμάτων έως 50 τ.μ. διατίθεται με ενοίκιο άνω των 400 ευρώ. Στα Χανιά ένα διαμέρισμα 30 - 45 τ.μ. ξεκινά από περίπου 520 και μπορεί να φτάσει έως τα 650 ευρώ, στο Ηράκλειο η τιμή για ένα δυάρι 50 τ.μ. φτάνει μέχρι και τα 750 ευρώ, στα Γιάννενα κατοικίες έως 45 τ.μ. φτάνουν μέχρι τα 700 ευρώ και στην Καλαμάτα σπίτια 50 - 60 τ.μ. ακουμπάνε τα 730 ευρώ.
Ως άμεση απάντηση εμφανίζει η κυβέρνηση το φοιτητικό στεγαστικό επίδομα που ανέρχεται στα 1.500 ευρώ και στα 2.000 ευρώ σε περίπτωση συγκατοίκησης, ενώ από το ακαδημαϊκό έτος 2023 - 2024, και για όλα τα περιφερειακά ΑΕΙ, με εξαίρεση την Αττική και τη Θεσσαλονίκη, διαμορφώθηκε στα 2.000 ευρώ και στα 2.500 ευρώ σε περίπτωση συγκατοίκησης.
«Δεν είναι απλώς μια οικονομική ενίσχυση. Είναι μια ουσιαστική βοήθεια ώστε κάθε φοιτήτρια και κάθε φοιτητής να μπορεί να αφοσιωθεί στις σπουδές του με μεγαλύτερη ασφάλεια και λιγότερα εμπόδια», δήλωνε η υπουργός Παιδείας στις 29 Ιούλη. Αλλά μια ματιά στα παραπάνω ποσά, σε συνάρτηση με την ακρίβεια και τους καθηλωμένους μισθούς, φτάνει για να χαρακτηριστεί κοροϊδία ένα επίδομα αυτού του ύψους. Στην πραγματικότητα της λαϊκής οικογένειας, τα 166 ευρώ του επιδόματος που αντιστοιχούν σε κάθε μήνα είναι σταγόνα στον ωκεανό όταν το νοίκι αγγίζει τα 400 - 600 ευρώ και τα πάγια έξοδα υπολογίζονται σε 700 - 800 για έναν φοιτητή ή φοιτήτρια που νοικιάζει.
Επιπλέον οικονομικοί, γεωγραφικοί και ακαδημαϊκοί κόφτες περιορίζουν και τους δικαιούχους του παραπάνω ποσού, που ούτως ή άλλως αποκλείει όσους σπουδάζουν στις δύο πόλεις που συγκεντρώνουν τον μεγαλύτερο φοιτητικό πληθυσμό. Οι οικονομικές προϋποθέσεις για τη χορήγηση του στεγαστικού επιδόματος είναι το βασικό ετήσιο οικογενειακό εισοδηματικό όριο να μην υπερβαίνει τα 30.000 ευρώ. Όπως μάλιστα αναδείχτηκε και από επιστολή γονέα σε Μέσα Ενημέρωσης, αν κάποιος δικαιούχος κάνει το «λάθος» και εργαστεί αμειβόμενος με περισσότερα από 3.000 ευρώ σύνολο, παύει να θεωρείται προστατευόμενο μέλος και χάνει το επίδομα...
Νέες κλίνες με πρώτους... δικαιούχους τους ιδιώτες
Στην κατάσταση και τα αδιέξοδα που έχει διαμορφώσει σε όλη την ΕΕ η πολιτική συμπίεσης των κοινωνικών δαπανών για τις διευρυνόμενες ανάγκες των εργαζομένων και της νεολαίας, προς εξυπηρέτηση των μονοπωλίων, των κερδών και των ανταγωνισμών τους, η ελληνική πολιτεία έρχεται να απαντήσει με τις «εργαλειοθήκες» των ίδιων που δημιούργησαν το πρόβλημα.
Έτσι, κάτω από μία πραγματική και μεγάλη πίεση, η κυβέρνηση ανακοινώνει αυτό το διάστημα επενδύσεις στη φοιτητική στέγη, ξεκινώντας από την εξασφάλιση της μέγιστης κερδοφορίας κατασκευαστικών ομίλων. Κατασκευάζονται νέες φοιτητικές εστίες μέσω ΣΔΙΤ που αφορά έξι Πανεπιστημιακά Ιδρύματα. Οι ΣΔΙΤ στην ουσία αποτελούν μέθοδο μεταφοράς εθνικών και κοινοτικών κονδυλίων σε επιχειρηματικούς ομίλους, για τους οποίους με το συγκεκριμένο και άλλα τέτοια έργα ανοίγει ένα μεγάλο πεδίο κερδοφορίας. Έχοντας ήδη εμπειρία από τέτοιες συμβάσεις και σε άλλους τομείς του δημοσίου, οι ιδιώτες έχουν λόγο στη λειτουργία των έργων που κατασκευάζουν, ενώ δεδομένη είναι και η επιβολή ενοικίων στις εστίες.
Για μία σειρά εστίες επίσης που υπάγονται στη διοίκηση του ΙΝΕΔΙΒΙΜ, προβλέπεται ανακαίνιση και ενεργειακή αναβάθμιση, έως και το 2032 με διάφορα χρηματοδοτικά εργαλεία, κρατικούς πόρους, κλιματικό ταμείο κλπ. Πρόκειται για συντηρήσεις που ήταν στην προμετωπίδα των διεκδικήσεων των φοιτητικών συλλόγων εδώ και χρόνια, που τους τελευταίους μήνες διαφημίζονται από το υπουργείο Παιδείας, την κυβέρνηση και το Ίδρυμα Νεολαίας και Δια Βίου Μάθησης.
Αδιαπραγμάτευτο το δικαίωμα στις σπουδές
Το μέτρο των αναγκών είναι η εξασφάλιση της δυνατότητας των νέων να σπουδάζουν στη σχολή ή στο Τμήμα που έχουν εισαχθεί, με την πολιτεία να τους παρέχει όλες τις δυνατότητες για να το κάνουν, χωρίς επιπλέον κόστος και επιβάρυνση για την οικογένειά τους.
Πρόκειται για σύγχρονη ανάγκη και δικαίωμα το οποίο προβάλλουν συλλογικά οι Φοιτητικοί Σύλλογοι και οι Σύλλογοι Οικοτρόφων σε όλη τη χώρα, αντιπαλεύοντας τη θλιβερή πραγματικότητα που αντιμετωπίζουν και διεκδικώντας συγκεκριμένα μέτρα. Ανάμεσα σε αυτά: Τη διεύρυνση των εισοδηματικών, κοινωνικών κ.ά. κριτηρίων για την εισδοχή φοιτητών στις εστίες. Με ευθύνη του κράτους να αξιοποιηθούν διαμερίσματα και ξενοδοχεία για τη δωρεάν στέγαση όλων των φοιτητών που το έχουν ανάγκη. Να αξιοποιηθεί η περιουσία των Ιδρυμάτων και άλλα κτίρια ή οικόπεδα του Δημοσίου, των δήμων και Περιφερειών για δημιουργία νέων εστιών στην ευθύνη του κράτους, χωρίς ΣΔΙΤ και ενοίκια. Ένταξη των φοιτητών στο κοινωνικό τιμολόγιο. Αύξηση και διεύρυνση του στεγαστικού φοιτητικού επιδόματος κ.ά.
(Αναδημοσίευση από τον «Ριζοσπάστη»)