Όταν σου δείχνουν τον ήλιο, μην κοιτάς το δάχτυλο (του Δρ Νέστορα Κολοβού)
Υπάρχει μια παλιά σοφή φράση που λέει: «Όταν σου δείχνουν τον ήλιο, μην κοιτάς το δάχτυλο». Κι όμως, αυτό ακριβώς συμβαίνει όλο και συχνότερα στη δημόσια ζωή.
Αντί να συζητάμε την ουσία των προβλημάτων, αναλωνόμαστε σε ό,τι είναι επιφανειακό, βολικό ή επικοινωνιακά πιο εύπεπτο.
Η δημόσια συζήτηση μετατρέπεται σε μια ατέρμονη αντιπαράθεση για το δευτερεύον. Ένα σχόλιο, μια δήλωση, ένας τίτλος ή μια προσωπική αντιπαράθεση καταλαμβάνουν τον δημόσιο χώρο, ενώ τα μεγάλα ζητήματα περνούν σχεδόν απαρατήρητα. Και όσο εμείς κοιτάζουμε το «δάχτυλο», ο «ήλιος» εξακολουθεί να βρίσκεται μπροστά μας.
Το ίδιο συμβαίνει και με την ανάπτυξη. Συχνά συζητάμε για μεμονωμένα έργα, για εγκαίνια, για φωτογραφίες, για δελτία Τύπου και για επικοινωνιακές εξαγγελίες. Όμως η ουσία δεν βρίσκεται εκεί. Η ουσία βρίσκεται στο αν οι πολιτικές που εφαρμόζονται αλλάζουν πραγματικά τη ζωή των πολιτών.
Η πραγματική συζήτηση θα έπρεπε να είναι διαφορετική.
- Δημιουργούνται νέες και σταθερές θέσεις εργασίας;
- Επιστρέφουν οι νέοι που έφυγαν;
- Αυξάνεται το εισόδημα των νοικοκυριών;
- Γίνονται επενδύσεις που παράγουν διαρκή προστιθέμενη αξία;
- Αποκτά η περιοχή μια νέα παραγωγική ταυτότητα;
Αυτά είναι τα ερωτήματα που αξίζουν απαντήσεων.
Αντί γι' αυτά, πολλές φορές εγκλωβιζόμαστε σε συζητήσεις που εξαντλούνται στην επικοινωνία. Αν ένα έργο παρουσιάστηκε σωστά. Αν μια δήλωση ήταν επιτυχημένη. Αν μια επίσκεψη είχε μεγάλη δημοσιότητα. Όλα αυτά έχουν τη σημασία τους, αλλά δεν αποτελούν την ουσία της πολιτικής.
Η πολιτική κρίνεται από το αποτέλεσμα. Από το αν οι άνθρωποι ζουν καλύτερα, αν βρίσκουν δουλειά, αν μπορούν να δημιουργήσουν, να επενδύσουν και να σχεδιάσουν το μέλλον τους με αισιοδοξία.
- Η κοινωνία δεν έχει ανάγκη από περισσότερες εικόνες. Έχει ανάγκη από περισσότερη ουσία.
- Δεν έχει ανάγκη από περισσότερες υποσχέσεις. Έχει ανάγκη από μετρήσιμα αποτελέσματα.
- Δεν έχει ανάγκη από περισσότερες αντιπαραθέσεις για τα επουσιώδη. Έχει ανάγκη από ειλικρινείς απαντήσεις στα μεγάλα προβλήματα.
Σε μια εποχή που η οικονομία μεταβάλλεται, οι προκλήσεις πολλαπλασιάζονται και οι κοινωνίες καλούνται να πάρουν δύσκολες αποφάσεις, το μεγαλύτερο λάθος είναι να χάνουμε τον προσανατολισμό μας. Να αφήνουμε την επικοινωνία να υποκαθιστά τον σχεδιασμό και την εικόνα να αντικαθιστά το αποτέλεσμα.
Οι πολίτες αντιλαμβάνονται πλέον τη διαφορά. Ξεχωρίζουν εύκολα το πρόσκαιρο από το ουσιαστικό. Γνωρίζουν ότι η πραγματική πρόοδος δεν μετριέται με ανακοινώσεις, αλλά με τις αλλαγές που βιώνουν στην καθημερινότητά τους.
Ας σταματήσουμε, λοιπόν, να κοιτάζουμε το δάχτυλο. Ας κοιτάξουμε τον ήλιο. Ας επικεντρωθούμε σε αυτά που πραγματικά καθορίζουν το μέλλον ενός τόπου: στο σχέδιο, στην παραγωγή, στην εργασία, στην παιδεία, στις επενδύσεις, στην καινοτομία και στη δημιουργία ευκαιριών για τους ανθρώπους.
Γιατί, όταν μια κοινωνία συζητά διαρκώς τα επουσιώδη, κινδυνεύει να χάσει τα ουσιώδη. Και τότε δεν ευθύνεται το δάχτυλο που έδειχνε την κατεύθυνση. Ευθύνεται η δική μας επιλογή να μη δούμε ποτέ τον ήλιο.
Νέστωρ Κολοβός
Engineering Geologist M.Sc.
Διδάκτωρ ΑΠΘ
Πτυχιούχος Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων
Σύμβουλος Επιχειρηματικής Ανάπτυξης