www.kozani.tv 22

PAFILIS 11 2016 WB 836x182 ANIM

Pantelidis banner 2 2022

 THE BRAIN TRAIN 520x145 1NOHSH small 003

banner3

ASEPOP 1 003

banner4

1024x126 1 001

Η προέλευση των ποντιακών λέξεων και φράσεων από την αρχαία ελληνική διάλεκτο | Εφέκες, Αραεύω, Επορώ, Eλέπω (της Δέσποινας Μιχαηλίδου Καπλάνογλου)

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Στην σημερινή δημοσίευση θα δούμε 4 λέξεις που βρίσκονται σε ένα Ποντιακό τραγούδι που μιλά για την Μάνα που έφυγε νωρίς , ένα τραγούδι για την Μανούλα μου

την Μάρθα ΜιχαηλΊδου που έφυγε 49 χρόνια πριν στις 5 Ιουλίου 1971

Ακούστε το τραγούδι '' Τη μάνα μ' εροθύμεσα'' που τους στίχους έγραψε ο Γώγος Μιχαηλίδης και την μουσική ο Φόρης Απατσίδης τραγουδά ο Στάθης Νικολαΐδης.

//www.youtube.com/watch?v=FV-LNQ6N-QY *

*Πατήστε στα μπλέ γράμματα για να ακούσετε το τραγούδι.

Το αφιερώνω στην μητέρα μας Μάρθα Μιχαηλίδου σύζυγος εν ζωή Μιχαήλ Μιχαηλίδη το γένος Τσαχουρίδη 'Όσοι την γνώρισαν ξέρουν ότι ήταν άξιος άνθρωπος με μεγαλείο ψυχής,καλοσύνη και αρετές, χαρακτήρας έντιμος,γεμάτος προσφορά,φιλοξενίας αλτρουϊσμό, και ντροπροσύνη.

Έφυγε νωρίς, όμως δεν την ξεχάσαμε γιατί το φως και η καλοσύνη που σκόρπισε με το πέρασμα της από τον προσωρινό αυτό κόσμο δεν έσβησε με τον θάνατο της.

Πάντα θα την θυμόμαστε και πάντα θα την αγαπάμε.

ΠΟΝΤΙΑΚΑ

Τη μάνα μ’ Eροθύμεσα

1. Θεέμ μικρέσα εθέλεσες Τη μάνα μ’ σα επουράνια

κι’ εμέν σην γήν εφέκες μεν σην πίκραν σην ορφάνια

Τη μάνα μ’ εροθύμεσα τη μάνα μ’ αραεύω χωρίς ατέναν κι’ επορώ χωρίς ατέν κι’ ελέπω

2. Χριστέμ πανάγαθε τρανέ α’ σο ταφίν π’ εσκώθες

γονατιστός παρακαλώ τη μάνα μ’ οπίς δώσμε

Τη μάνα μ’ εροθύμεσα τη μάνα μ’ αραεύω

χωρίς ατέναν κι’ επορώ χωρίς ατέν κι’ ελέπω

3. Μικρός μικρός ορφάνεψα κι’ επέμνα μαναχός’ ημ

κ’ όταν σουμάς θα έρχουμεν θα χάταιν ο καημός’ ημ

Τη μάνα μ’ εροθύμεσα τη μάνα μ’ αραεύω

χωρίς ατέναν κι’ επορώ χωρίς ατέν κι’ ελέπω

--------------------------------------------------

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ

Τη μάνα μου αποθύμησα

1.Θεέ μου μικρή την ήθελες Την μάνα μου στον ουρανό κι’ εμένα στην γη με άφησες στην πίκρα,στην ορφάνια .

Τη μάνα μου αποθύμησα τη μάνα μου ψάχνω χωρίς αυτήν δεν μπορώ χωρίς αυτήν δεν βλέπω.

2.Χριστέ μου, πανάγαθε, μεγάλε από τον τάφο που σηκώθηκες γονατιστός παρακαλαώ τη μάνα μου πίσω, δώσε.

Τη μάνα μου αποθύμησα τη μάνα μου ψάχνω

χωρίς αυτήν δεν μπορώ χωρίς αυτήν δεν βλέπω

3.Μικρός, μικρός ορφάνεψα κι’ έμεινα μονάχος μου

κ’ όταν κοντά σου θα’ ρθω θα χαθεί ο καημός μου

Τη μάνα μου αποθύμησα τη μάνα μου ψάχνω

χωρίς αυτήν δεν μπορώ χωρίς αυτήν δεν βλέπω

ΕΠΙΛΟΓΗ ΛΕΞΕΩΝ

Οι λέξεις που επιλέξαμε σήμερα είναι

Εφέκες , Αραεύω , Επορώ , Κι' ελέπω.

Η ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΛΕΞΕΩΝ

1.. Εφέκες

— Προέρχεται από τα αρχαία Ελληνικά , Η λέξη ήταν Αφίημι ,σύνθετη από + ίημι

*Το ρήμα : αφήνω, πρτ.: άφηνα, στ.μέλλ.: θα αφήσω, αόρ.: άφησα, παθ.φωνή: αφήνομαι, προστ. αορ.: άφησε και άσε

* Συγγενικές λέξεις : Άφεμα , ἀφέσιμος, ἄφεσις,ἀφετήρ,ἀφέτης

-- Και στην νεοελληνική χρησιμοποιούνται οι λέξεις άφησες ή-εγκατέλειψες

***********************************************

2 Αραεύω

-- Προέρχεται από τις αρχαίες Ελληνικές λέξεις,γύρος που σήμερα σημαίνει '' στρόγγυλος'' ή την λέξη γυρεύω που σημαίνει ''σε κύκλο τρέχω ''

*Εκφράσεις

1.«γυρεύω ψύλλους στ' άχυρα»

2. «τρέχα γύρευε»

3. «στον ουρανό το γύρευα και στη γη το βρήκα»

* Συγγενικές λέξεις : Γυρεύω & γυρεύγω Νεοελλην.= 1. επιζητώ, αναζητώ 2. επιδιώκω κάτι 3. εξετάζω, ερευνώ. 4. φροντίζω, ενδιαφέρομαι

— Στην νεοελληνική διάλεκτο , λέξη που χρησιμοποιείται αναζητώ ή γυρεύω κάποιον.

***********************************************

3. Επορώ

-- Προέρχεται από τις αρχαίες Ελληνικές λέξεις πέρας που σήμερα σημαίνει ''πέρασμα'' και ημπορώ που σημαίνει '' μπορώ ''

* Συγγενικές λέξεις : . Εμπορώ. Πορώ. Ευπορώ. Εύπορος. Έμπορος ,Εμ-πορώ

— Στην νεοελληνική είναι μπορώ -δύναμαι

***********************************************

4. Ελέπω

-- Προέρχεται από τις αρχαίες Ελληνικές λέξεις : Βλέπω ή Οράω-ω

Χρόνοι του ρήματος

1. Βλέπω ,θα δω, είδα, βλέπομαι,ιδωμένος

2.Οράω- ὁρῶ, ὄψομαι,εἶδον, ἑώρακα/ἑόρακα/οἶδα, ἑώραμαι, ὤφθην

* Εκφράσεις

* Συγγενικές λέξεις : . Αγριοβλέπω, αναβλέπω, αποβλέπω , διαβλέπω, επιβλέπω

— Στην νεοελληνική είναι : Βλέπω

Δημοφιλή νέα...

Πληροφορίες για τα cookies

Τα cookies είναι σύντομες αναφορές που αποστέλλονται και αποθηκεύονται στον σκληρό δίσκο του υπολογιστή του χρήστη μέσω του προγράμματος περιήγησης όταν αυτό συνδέεται στο Ιντερνέτ. Τα cookies μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη συλλογή και αποθήκευση δεδομένων του χρήστη όσο αυτός είναι συνδεδεμένος, για να του παράσχουν τις ζητούμενες υπηρεσίες και που ορισμένες φορές τείνουν να μην διατηρούν. Τα cookies μπορεί να είναι τα ίδια ή άλλων:

  • Technical cookies (τεχνικά cookies) που διευκολύνουν την πλοήγηση των χρηστών και τη χρήση των διαφόρων επιλογών ή υπηρεσιών που προσφέρονται από τον ιστό, όπως προσδιορίζουν τη συνεδρία, επιτρέπουν την πρόσβαση σε ορισμένες περιοχές, διευκολύνουν τις παραγγελίες & τις αγορές, συμπληρώνουν φόρμες & εγγραφές, παρέχουν ασφάλεια, διευκολύνουν λειτουργίες (βίντεο, κοινωνικά δίκτυα κλπ.).
  • Customization cookies (cookies προσαρμογής) που επιτρέπουν στους χρήστες να έχουν πρόσβαση στις υπηρεσίες σύμφωνα με τις προτιμήσεις τους (γλώσσα, πρόγραμμα πλοήγησης - browser, διαμόρφωση, κ.α.).
  • Analytical cookies (cookies ανάλυσης) που επιτρέπουν την ανώνυμη ανάλυση της συμπεριφοράς των χρηστών του Ιντερνέτ, επιτρέπουν την μέτρηση της δραστηριότητας του χρήστη και την ανάπτυξη προφίλ πλοήγησης για την βελτίωση των ιστότοπων.

Ως εκ τούτου, όταν έχετε πρόσβαση στον ιστότοπο μας, σύμφωνα με το Άρθρο 22 του Νόμου 34/2002 των Υπηρεσιών Κοινωνίας της Πληροφορίας, στην αναλυτική επεξεργασία των cookies ζητάμε τη συγκατάθεση σας για τη χρήση τους, με σκοπό να βελτιώσουμε τις υπηρεσίες μας. Χρησιμοποιούμε την υπηρεσία του Google Analytics για τη συλλογή ανώνυμων στατιστικών πληροφοριών όπως για παράδειγμα ο αριθμός των επισκεπτών στον ιστότοπο μας. Τα cookies που προστίθενται από την υπηρεσία Google Analytics διέπονται από τις πολιτικές απορρήτου του Google Analytics. Αν επιθυμείτε μπορείτε να απενεργοποιήσετε τα cookies από το Google Analytics.

Παρακαλούμε, σημειώστε ότι μπορείτε να ενεργοποιήσετε ή απενεργοποιήσετε τα cookies σύμφωνα με τις οδηγίες του προγράμματος πλοήγησης σας (browser).

Διαβάστε επίσης...

x

PAFILIS 001