www.kozani.tv 22

PAFILIS 11 2016 WB 836x182 ANIM

Pantelidis banner 2 2022

banner4

banner1

Λέξεις και φράσεις της Ποντιακής διαλέκτου με ρίζες από την αρχαιοελληνική διάλεκτο | 1. Άλικον 2. Εβρουχνίασεν 3. Εσάπεν 4. Εκάγα 5. Κρίματα 6. Συρίζω (της Δέσποινας Μιχαηλίδου - Καπλάνογλου)

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Η επιλογή των λέξεων της Ποντιακής διαλέκτου που εμφανίζονται στον τίτλο της σημερινής δημοσίευσης αντλήθηκαν από το τραγούδι η ‘’πίτα’’.

ΣΤΑ ΠΟΝΤΙΑΚΑ

Η πίτα

Η πίτα εβρουχνίασεν ο πετεινόν εσάπεν

τεμέτερον ο Γιωρίκας κάθκαν ημέραν χάται.

*Η πίτα, η πίτα το αλυκόν η πίτα εγώ απ’ ατό πως έφαγα

και εκάγα ασή δίψα κανείς νερό κ’ εδώκε εμέν και εκάγα ασή δίψα.

* Αφκά σο παραθυρόπο ς’ τραγωδώ και συρίζω

εσύ αφκά κι κατηβαίντς καίουμαι και βρουλίζω.

* Η πίτα, η πίτα το αλυκόν η πίτα εγώ απ’ ατό πως έφαγα

και εκάγα ασή δίψα κανείς νερό κ’ εδώκε εμέν και εκάγα ασή δίψα.

*Λύε με, μάνα μ’, λύε με λύε με θ’ αποθάνω

φοβούμαι εποίκα κρίμματα και κατ’ κακό παθάνω.

*Η πίτα, η πίτα το αλυκόν η πίτα εγώ απ’ ατό πως έφαγα

και εκάγα ασή δίψακανείς νερό κ’ εδώκε εμέν και εκάγα ασή δίψα.

*Τα ρασομήτα ένοιξαν τα λεφτοκάρεα φύλλα μαθάνω σεβταλούκ

εφτάει τεμόν η τρανταφύλλα.

*Η πίτα, η πίτα το αλυκόν η πίτα εγώ απ’ ατό πως έφαγα

και εκάγα ασή δίψα κανείς νερό κ’ εδώκε εμέν και εκάγα ασή δίψα.

ΣΤΑ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ

Η ΠΙΤΑ

Η πίτα μούχλιασε και ο πετεινός σάπισε και ο δικός μας ο Γιώργης

κάθεται όλη την ημέρα και χάνεται

Η πίτα ήταν αλμυρή εγώ από αυτό πως το έφαγα και κάηκα από την δίψα κανένας δεν μου έδωσε νερό κάηκα από την δίψα

Κάτω από το παράθυρο σου τραγουδώ και τσιρίζω εσύ κάτω δεν κατεβαίνεις καίγομαι και τρελαίνομαι

Η πίτα ,η πίτα η αλμυρή η πίτα αυτή εγώ πως την έφαγα και κάηκα από την δίψα κανείς νερό δε με έδωσε και κάηκα από την δίψα

Αλλοίμονο σε με μάνα αλλοίμονο σε μένα θα πεθάνω φοβάμαι πως έκανα αμαρτίες και κάποιο κακό θα πάθω.

Η πίτα η πίτα η αλμυρή η πίτα εγώ πως από αυτή έφαγα και κάηκα από την δίψα κανείς νερό δεν με έδωσε και κάηκα από την δίψα

Στην βουνοκορφή άνοιξαν τα φύλλα στα φουντούκια και η δική μου η Τρανταφύλλα (προσωνυμία ωραίας κόρης) ερωτοτροπεί .

Η πίτα ,η πίτα η αλμυρή η πίτα αυτή εγώ πως την έφαγα και κάηκα από την δίψα κανείς νερό δε με έδωσε και κάηκα από την δίψα.

ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΛΕΞΕΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ

1.Αλικόν.

Προέρχεται από την αρχαιοελληνική λέξη :Άλλας

Ετυμολογία : άλας < (λόγιο) αρχαία Ελληνική άλας

Απόδοση στην νεοελληνική διάλεκτο :

Συγγενικές λέξεις : Άναλον

============================================================

2. Εβρουχνίασεν

Προέρχεται από την αρχαιοελληνική λέξη :ευρώς ,ευρωτίαση

Ετυμολογία : ευρωτιώ < αρχαία Ελληνική ευρωτιάω / ευρωτιώ< ευρώς.

Ευρωτίαση < ευρωτιώ < αρχαία Ελληνική ευρωτιάω / ευρωτιώ< ευρώς.

Απόδοση στην νεοελληνική διάλεκτο : Μούχλιασε.

Συγγενικές λέξεις : Βρουχνέας , βρουχνάρης .

============================================================

3.Εσάπεν

Προέρχεται από την αρχαιοελληνική λέξη : Σήπω , αόριστος εσάπην

Ετυμολογία : σάπιος < μεσαιωνική Ελληνική σάπιος < σαπίζω < αρχαία σήπομαι (αόριστος εσάπην), παθητική φωνή του ρήματος σήπω

Απόδοση στην νεοελληνική διάλεκτο : Σάπισε

===========================================================

4 . Εκάγα

Προέρχεται από την αρχαιοελληνική λέξη : Καίομαι.

Ετυμολογία : καίγομαι <αρχαία Ελληνική καίομαι παθητική φωνή του ρήματος καίω άγνωστης ετυμολογίας και χωρίς συγγενείς λέξεις έξω από την ελληνική.

Απόδοση στην νεοελληνική διάλεκτο : Κάηκα.

============================================================

5.Κρίματα

Προέρχεται από την αρχαιοελληνική λέξη : Κρίμα

Το κρίμα παράγεται από το Αρχαίο Ελληνικό ρήμα κρίνω που σημαίνει κρίσις καταδίκη, αλλά και α) αμαρτία( το κρίμαν ς σην γούλα σ΄) ,και β) δήλωση εκπλήξεως,λύπης, συμπαθείας επί γεγονότος λυπηρού η όχι ευχάριστου (κρίμαν επιφ.).

Απόδοση στην νεοελληνική διάλεκτο : Αμαρτίες.

============================================================

6.Συρίζω

Προέρχεται από την αρχαιοελληνική λέξη : σίζω.

Ετυμολογία : σίζω < αρχαία Ελληνικό σίζω < (ηχομιμητική λέξη)

Ρήμα σίζω(λόγιο ) συρίζω, βγάζω συριστικό ήχο.

Απόδοση στην νεοελληνική διάλεκτο : Σφυρίζω.

Συγγενικές λέξεις : Ποντιακό Σύρισμαν=σφύριγμα.

Δημοφιλή νέα...

Πληροφορίες για τα cookies

Τα cookies είναι σύντομες αναφορές που αποστέλλονται και αποθηκεύονται στον σκληρό δίσκο του υπολογιστή του χρήστη μέσω του προγράμματος περιήγησης όταν αυτό συνδέεται στο Ιντερνέτ. Τα cookies μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη συλλογή και αποθήκευση δεδομένων του χρήστη όσο αυτός είναι συνδεδεμένος, για να του παράσχουν τις ζητούμενες υπηρεσίες και που ορισμένες φορές τείνουν να μην διατηρούν. Τα cookies μπορεί να είναι τα ίδια ή άλλων:

  • Technical cookies (τεχνικά cookies) που διευκολύνουν την πλοήγηση των χρηστών και τη χρήση των διαφόρων επιλογών ή υπηρεσιών που προσφέρονται από τον ιστό, όπως προσδιορίζουν τη συνεδρία, επιτρέπουν την πρόσβαση σε ορισμένες περιοχές, διευκολύνουν τις παραγγελίες & τις αγορές, συμπληρώνουν φόρμες & εγγραφές, παρέχουν ασφάλεια, διευκολύνουν λειτουργίες (βίντεο, κοινωνικά δίκτυα κλπ.).
  • Customization cookies (cookies προσαρμογής) που επιτρέπουν στους χρήστες να έχουν πρόσβαση στις υπηρεσίες σύμφωνα με τις προτιμήσεις τους (γλώσσα, πρόγραμμα πλοήγησης - browser, διαμόρφωση, κ.α.).
  • Analytical cookies (cookies ανάλυσης) που επιτρέπουν την ανώνυμη ανάλυση της συμπεριφοράς των χρηστών του Ιντερνέτ, επιτρέπουν την μέτρηση της δραστηριότητας του χρήστη και την ανάπτυξη προφίλ πλοήγησης για την βελτίωση των ιστότοπων.

Ως εκ τούτου, όταν έχετε πρόσβαση στον ιστότοπο μας, σύμφωνα με το Άρθρο 22 του Νόμου 34/2002 των Υπηρεσιών Κοινωνίας της Πληροφορίας, στην αναλυτική επεξεργασία των cookies ζητάμε τη συγκατάθεση σας για τη χρήση τους, με σκοπό να βελτιώσουμε τις υπηρεσίες μας. Χρησιμοποιούμε την υπηρεσία του Google Analytics για τη συλλογή ανώνυμων στατιστικών πληροφοριών όπως για παράδειγμα ο αριθμός των επισκεπτών στον ιστότοπο μας. Τα cookies που προστίθενται από την υπηρεσία Google Analytics διέπονται από τις πολιτικές απορρήτου του Google Analytics. Αν επιθυμείτε μπορείτε να απενεργοποιήσετε τα cookies από το Google Analytics.

Παρακαλούμε, σημειώστε ότι μπορείτε να ενεργοποιήσετε ή απενεργοποιήσετε τα cookies σύμφωνα με τις οδηγίες του προγράμματος πλοήγησης σας (browser).

Διαβάστε επίσης...

x

PAFILIS 001