kozani tv banner site

Pafilis banner 2a

Pantelidis new 7 21 a

Tsiogas ΒΑΝΝΕΡ ΟΡΙΖΟΝΤΙΟ 001

sp agro banner

Kontelis

Omikron magazine banner 834x124pix 001

 

banner4

noisis banner 836pix 2

Ποντιακές λέξεις με αρχαιοελληνική προέλευση | 1. Επεκεί 2. Ους 3. Χορόντας 4. Τρομαχτόν 5. Ντάμαν εντάμαν 6. Τοξάρ’ (της Δέσποινας Μιχαηλίδου - Καπλάνογλου)

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Η επιλογή των λέξεων της Ποντιακής διαλέκτου προέρχονται από Ποντιακούς στίχους τραγουδιών.

ΠΟΝΤΙΑΚΗ ΔΙΑΛΕΚΤΟΣ

Ε κορτσόπον έμορφον

Έλα έμπα σο χορόν Έλα -ν- ας χορεύομε

’ντάμαν μασχαρεύομε Ας χορεύομ’ τικ μονόν

Κι επεκεί το τρομαχτόν Τσάκωμαν σο γόνατον

Τρυγόνα μ’ ους να μερών’Παλληκάρ’ σύρ’ το τοξάρ’

Κι εγώ παίρω εχτιπάρ’ Τραγωδώ από ’πεσ’ σην ψ̌η μ’

Για να χͮαίρεσαι γιαβρί μ’ Στέφανουμες σο ραχͮίν

Σου Αέρ’ το μοναστήρ’ Χορόντας και τραγωδίας

Σο αλών’ τη Παναΐας

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΑΛΕΚΤΟΣ

Όμορφο κορίτσι

Έλα μπες στον χορό, έλα ας χορέψουμε

μαζί να αστειευτούμε, ας χορέψουμε μονό τίκ και

μετά το τρομαχτόν, λύγισμα στο γόνατο.

Τρυγόνα μου μέχρι να ξημερώσει.

To παλικάρι σέρνει το δοξάρι και εγώ παίρνω κύρος(αξιοπιστία)

τραγουδώ μέσα από την ψυχή μου για να χαίρεσαι γιαβρί μου.

Να στεφανωθούμε στο βουνό στο μοναστήρι του Α ΄Γιώργη, χορούς και τραγούδια στο αλώνι της Παναγίας.

ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ ΠΟΝΤΙΑΚΩΝ ΛΕΞΕΩΝ

1. Επεκεί 2. Ους 3.Χορόντας 4.Τρομαχτόν 5. Ντάμαν εντάμαν 6. Τοξάρ’.

********************************************

1. Επεκεί

Προέρχεται από τις αρχαιοελληνικές λέξεις : Από + εκεί

Ετυμολογία : ἐκεῖ < ἐκεῖνος (αναδρομικός σχηματισμός) < ἐ- + πρωτοϊνδοευρωπαϊκή *ḱe (δεικτικό μόριο: εδώ) + *h₁enos (εκείνος) (< *h₁é)

Στην νεοελληνική αποδίδεται: Κατόπιν,μετά.

Σύνθετη ή συγγενής λέξη : ἐκεῖσε, κεῖσε

τἀκεῖ (τά ἐκεῖ, όσα συμβαίνουν εκεί) - κεῖθι, ἐκεῖθι

ἐκεῖνος, κεῖνος, τῆνος (αυτός εκεί, που βρίσκεται εκεί)

ἐκείνως (επίρρημα, κατ' εκείνο τον τρόπο)

*****************************************************

2. Ους

Προέρχεται από τις αρχαιοελληνική λέξη :. Ως

Ετυμολογία ως < στην επιρρηματική χρήση από την αρχαιότερη αιτιατική της αναφορικής αντωνυμίας ὅς, χωρίς να αποκλείονται και άλλες ρίζες

Στην νεοελληνική αποδίδεται: Μέχρι ,(ποσοστικό) περίπου, πάνω-κάτω , τόσο,ώσπου.

*****************************************************

3.Χορόντας

Προέρχεται από την αρχαιοελληνική λέξη : Χορός

Ετυμολογία χορός < αρχαία ελληνική χορός < Ίσως χέρι ή χώρος

Στην νεοελληνική αποδίδεται: Χοροί.

Σύνθετη ή συγγενής λέξη : Χορολαγγεύω, χοροπηδώ .

Χόρεμαν από το ρήμα χορεύω ,Χορευτάνος

********************************************

4.Τρομαχτόν

Προέρχεται από τις αρχαιοελληνικές λέξεις : Τρέμω

Ετυμολογία τρόμος < αρχαία ελληνική τρόμος < τρέμω < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή *trem- (τρέμω) < *ter- (αδύναμος, τρυφερός)

Στην νεοελληνική αποδίδεται: Τρομαχτός (Όνομα χορού με τρομώδη κίνηση )

Τρόμος - τρομάζω

Σύνθετη ή συγγενής λέξη : (ιατρική) το να τρέμει κάποιος από ψυχοσωματική ένταση ή ασθένεια• γρήγορη και σύντομη παλμική κίνηση του σώματος ή των άκρων• τρεμούλιασμα, τρεμούλα.

Συγγενικές λέξεις: Τρομάζω τρομάρα τρομερός τρομακτικά έντρομος περίτρομο.

*****************************************************

5.’ Ντάμαν, εντάμαν

Προέρχεται από τις αρχαιοελληνικές λέξεις : Εν τω άμα

Ετυμολογία άμα < αρχαία ελληνική άμα (ταυτόχρονα, συγχρόνως)

άμα (χρονικός) όταν - (υποθετικός) εάν, αν (αιτιολογικός) αφού, επειδή

Στην νεοελληνική αποδίδεται: Μαζί , από κοινού

Σύνθετη ή συγγενής λέξη : Αντάμωμα ,αντάμωση

*****************************************************

6. Τοξάρ’

Προέρχεται από τις αρχαιοελληνικές λέξεις : Τόξον (υποκοριστικό )

Ετυμολογία δοξάρι < (κληρονομημένο) μεσαιωνική ελληνική δοξάριον < ελληνιστική κοινή τοξάριον, υποκοριστικό για την < αρχαία ελληνική τόξον

Στην νεοελληνική αποδίδεται: Δοξάρι

Σύνθετη ή συγγενής λέξη : τοξικός-ή -ό τοξότης

Δημοφιλή νέα...

Πληροφορίες για τα cookies

Τα cookies είναι σύντομες αναφορές που αποστέλλονται και αποθηκεύονται στον σκληρό δίσκο του υπολογιστή του χρήστη μέσω του προγράμματος περιήγησης όταν αυτό συνδέεται στο Ιντερνέτ. Τα cookies μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη συλλογή και αποθήκευση δεδομένων του χρήστη όσο αυτός είναι συνδεδεμένος, για να του παράσχουν τις ζητούμενες υπηρεσίες και που ορισμένες φορές τείνουν να μην διατηρούν. Τα cookies μπορεί να είναι τα ίδια ή άλλων:

  • Technical cookies (τεχνικά cookies) που διευκολύνουν την πλοήγηση των χρηστών και τη χρήση των διαφόρων επιλογών ή υπηρεσιών που προσφέρονται από τον ιστό, όπως προσδιορίζουν τη συνεδρία, επιτρέπουν την πρόσβαση σε ορισμένες περιοχές, διευκολύνουν τις παραγγελίες & τις αγορές, συμπληρώνουν φόρμες & εγγραφές, παρέχουν ασφάλεια, διευκολύνουν λειτουργίες (βίντεο, κοινωνικά δίκτυα κλπ.).
  • Customization cookies (cookies προσαρμογής) που επιτρέπουν στους χρήστες να έχουν πρόσβαση στις υπηρεσίες σύμφωνα με τις προτιμήσεις τους (γλώσσα, πρόγραμμα πλοήγησης - browser, διαμόρφωση, κ.α.).
  • Analytical cookies (cookies ανάλυσης) που επιτρέπουν την ανώνυμη ανάλυση της συμπεριφοράς των χρηστών του Ιντερνέτ, επιτρέπουν την μέτρηση της δραστηριότητας του χρήστη και την ανάπτυξη προφίλ πλοήγησης για την βελτίωση των ιστότοπων.

Ως εκ τούτου, όταν έχετε πρόσβαση στον ιστότοπο μας, σύμφωνα με το Άρθρο 22 του Νόμου 34/2002 των Υπηρεσιών Κοινωνίας της Πληροφορίας, στην αναλυτική επεξεργασία των cookies ζητάμε τη συγκατάθεση σας για τη χρήση τους, με σκοπό να βελτιώσουμε τις υπηρεσίες μας. Χρησιμοποιούμε την υπηρεσία του Google Analytics για τη συλλογή ανώνυμων στατιστικών πληροφοριών όπως για παράδειγμα ο αριθμός των επισκεπτών στον ιστότοπο μας. Τα cookies που προστίθενται από την υπηρεσία Google Analytics διέπονται από τις πολιτικές απορρήτου του Google Analytics. Αν επιθυμείτε μπορείτε να απενεργοποιήσετε τα cookies από το Google Analytics.

Παρακαλούμε, σημειώστε ότι μπορείτε να ενεργοποιήσετε ή απενεργοποιήσετε τα cookies σύμφωνα με τις οδηγίες του προγράμματος πλοήγησης σας (browser).

x

PAFILIS 001