ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΗΚΕ ΣΤΗΝ ΚΑΙΣΑΡΙΑΝΗ 1 ΜΑΗ 1944 - Στο Δημοτικό Συμβούλιο Εορδαίας πρόταση της Λαϊκής Συσπείρωσης για να τοποθετηθεί τιμητική πλάκα στο μνημείο της Εθνικής Αντίστασης
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ - ΕΚΤΕΛΕΣΤΗΚΕ ΣΤΗΝ ΚΑΙΣΑΡΙΑΝΗ 1 ΜΑΗ 1944
Στο Δημοτικό Συμβούλιο Εορδαίας πρόταση της Λαϊκής Συσπείρωσης για να τοποθετηθεί τιμητική πλάκα στο μνημείο της Εθνικής Αντίστασης.
ΛΑΪΚΗ ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΗ ΕΟΡΔΑΙΑΣ
Λήψη συγκεκριμένης απόφασης για:
Α) Την τοποθέτηση τιμητικής πλάκας στη μνήμη του Δημήτρη (Μήτου) Δημητριάδη, εκτελεσμένου στην Καισαριανή την 1η Μαΐου 1944.
Β) Την αποκατάσταση και ανάδειξη του Μνημείου Εθνικής Αντίστασης Πτολεμαΐδας
Α. Υπάρχουν ονόματα που δεν ανήκουν μόνο στην οικογένειά τους, αλλά στην ιστορία ενός τόπου. Ένα από αυτά είναι το όνομα του Δημήτρη (Μήτου) Δημητριάδη.
Πρόσφυγας από το Καρς του Καυκάσου, εγκαταστάθηκε το 1923 στην Πτολεμαΐδα, όπως χιλιάδες ξεριζωμένοι της εποχής. Εργάστηκε ως αγρότης και βρέθηκε από νωρίς στην πρώτη γραμμή των κοινωνικών και αγροτικών αγώνων της περιοχής. Διώχθηκε επανειλημμένα, φυλακίστηκε, εξορίστηκε ως «αμετανόητος κομμουνιστής», πλήρωσε με προσωπικό κόστος τη στάση ζωής του. Παραδόθηκε από το Μεταξικό καθεστώς μαζί με άλλους 2.000 πολιτικούς κρατούμενους στις κατοχικές δυνάμεις.
Την 1η Μαΐου 1944, ο Δημήτρης Δημητριάδης εκτελέστηκε από τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής στο Σκοπευτήριο Καισαριανής ως ένας από τους 200 κομμουνιστές πατριώτες της Αντίστασης.
Να σημειωθεί ότι η σύζυγός του, Έλλη Δημητριάδη, αγωνίστρια της Εθνικής Αντίστασης, του ΕΑΜ και του ΚΚΕ, δολοφονήθηκε στην Πτολεμαΐδα στις 5 Αυγούστου 1943 από συνεργάτες των ναζιστικών κατοχικών δυνάμεων.
Η Πτολεμαΐδα δεν είναι απλός θεατής αυτής της ιστορίας. Είναι μέρος της. Το όνομα του Δημήτρη Δημητριάδη συνδέει την πόλη μας με μία από τις πιο εμβληματικές στιγμές της Εθνικής Αντίστασης.
Πιστεύουμε ότι στο Μνημείο της Εθνικής Αντίστασης της πόλης, όπου κάθε χρόνο τιμούμε τους αγωνιστές της περιόδου 1941–1944(ΕΑΜ-ΕΛΑΣ-ΕΠΟΝ), πρέπει να υπάρχει αναφορά στο πρόσωπό του, ότι η Εορδαία έχει ιστορικό αποτύπωμα στην μεγαλειώδη αυτή θυσία στην Καισαριανή.
Β. Το Μνημείο της Εθνικής Αντίστασης 1941–1944 (ΕΑΜ–ΕΛΑΣ–ΕΠΟΝ), στον χώρο της λαϊκής αγοράς Πτολεμαΐδας, αποτελεί τον βασικό θεσμικό τόπο μνήμης της πόλης για τα γεγονότα της Κατοχής.
Στον χώρο αυτό τελούνται κάθε χρόνο εκδηλώσεις μνήμης. Τόσο για τους έξι δολοφονημένους στη θέση Κουρί, ανάμεσα τους και η Έλλη Δημητριάδη, όσο και σε άλλες επετείους, όπως την μέρα της Αντιφασιστικής Νίκης την 9η Μαΐου, γίνονται οι καταθέσεις στεφάνων την Πρωτομαγιά, στο Πολυτεχνείο κλπ. Ωστόσο:
- Παρατηρούνται σοβαρές φθορές στις μαρμάρινες επιφάνειες
- Υπάρχουν επικίνδυνες κατασκευαστικές αλλοιώσεις
- Υπάρχουν ίχνη βανδαλισμών
- Απουσιάζει επαρκής φωτισμός και οριοθέτηση
ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗΣ
Το Δημοτικό Συμβούλιο Εορδαίας να αποφασίσει:
1. Την τοποθέτηση τιμητικής πλάκας στο μνημείο, στη μνήμη του Δημήτρη (Μήτου) Δημητριάδη, Πτολεμαϊδιώτη αγωνιστή, εκτελεσμένου την 1η Μαΐου 1944.
2. Την άμεση εντολή προς την Τεχνική Υπηρεσία για καταγραφή και αποκατάσταση φθορών.
3. Την πρόβλεψη των αναγκαίων πιστώσεων και συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος υλοποίησης.
4. Την ενημέρωση του Δημοτικού Συμβουλίου για την πορεία των παραπάνω ενεργειών.
Η διατήρηση και ανάδειξη της ιστορικής μνήμης αποτελεί θεσμική υποχρέωση του Δήμου και στοιχείο σεβασμού προς τους ανθρώπους της πόλης που αγωνίστηκαν και θυσιάστηκαν.
Πτολεμαΐδα 26-02-2026
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΗΜΗΤΡΗ (ΜΗΤΟΥ) ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗ
Ο Δημήτρης Δημητριάδης Γεννήθηκε γύρω στα 1910 στο Καρς του Καύκασου και ήρθε το 1923 ως πρόσφυγας στην Πτολεμαΐδα. Ασχολήθηκε με τη γεωργία, ήταν παντρεμένος με την Έλλη Τσαχειρίδου- Δημητριάδου και είχε δυο παιδιά την Ραμόνα (Ανδρομάχη) που γεννήθηκε το 1935 και τον Κλεάνθη που γεννήθηκε το 1937.
Η πολιτική και συνδικαλιστική του δράση
Η συνδικαλιστική και πολιτική του δράση, σύμφωνα με τις πηγές, ξεκινάει το 1932 που βρίσκεται σε όξυνση η οικονομική κρίση του συστήματος που άρχισε το 1929.
Στην Πτολεμαΐδα όπως και στις υπόλοιπες περιοχές το διάστημα αυτό η φτώχεια και η ανέχεια των αγροτών και των άλλων λαϊκών οικογενειών τσακίζει κόκαλα. Κατά τα μέσα Φλεβάρη οι αγρότες της Πτολεμαΐδας ξεσηκώνονται ζητώντας, οικονομικές ενισχύσεις, δωρεάν καλαμπόκι κ.α
Η Χωροφυλακή της Πτολεμαΐδας συλλαμβάνει αυτούς που θεωρεί ηγέτες των αγροτών και πρωταίτιους των κινητοποιήσεων. Οι συλληφθέντες είναι ο Δημήτρης Δημητριάδης, ο Αλέκος Θεοδωρίδης, ο Ν. Ιωαννίδης, Ο Γ. Χονδροματίδης και ο Θ. Χαλκίδης.
Στις 4 Απρίλη έγινε το δικαστήριο και οι κατηγορούμενοι Δημήτρης Δημητριάδης, Αλέκος Θεοδωρίδης και Ν. Ιωαννίδης καταδικάστηκαν, με βάση το ιδιώνυμο, σε 10 μήνες φυλακή ο καθένας και δέκα μήνες εξορία.
Δεν γνωρίζουμε αν οι ποινές που επέβαλε το δικαστήριο εκτίθηκαν τελικά επειδή τον Αύγουστο του ίδιου χρόνου ο Δημήτρης Δημητριάδης συνελήφθη ξανά μαζί με άλλους πέντε πρωτοπόρους αγρότες κομμουνιστές. Ο λόγος ήταν ότι την 1η Αυγούστου, παγκόσμια ημέρα αντιπολεμικής δράσης τότε, αναρτήθηκαν στην Πτολεμαΐδα, όπως και στις άλλες πόλεις, αφίσες και κόκκινες σημαίες. Η χωροφυλακή τότε συνέλαβε 6 κομμουνιστές θεωρώντας ότι αυτοί είναι υπεύθυνοι για αυτές τις ενέργειες. Οι συλληφθέντες, οι οποίοι οδηγήθηκαν στις φυλακές της Κοζάνης ήταν οι: Γρ. Νικολαΐδης, Φίλιππας Παπαδόπουλος, Ν. Ιωαννίδης, Δημήτρης Δημητριάδης, Ηλ. Φαλεάδης και Θ. Χαλκίδης.
Αργότερα η Επιτροπή Ασφαλείας αποφάσισε να στείλει εξορία «εις νήσον τινά» τον Δημήτρη Δημητριάδη μαζί με τον Νίκο Πλακοπίτη (επίσης εκτελέστηκε στην Καισαριανή την 1η Μάη του 1944) το Γ. Κοκολιό, Χ. Μενίδη από τη Σιάτιστα και τον Γ. Γκουστουμάνη. Οι παραπάνω κομμουνιστές άσκησαν έφεση και αφέθηκαν ελεύθεροι με την υποχρέωση να δίνουν παρόν δυο φορές την ημέρα.
Οι «περιπέτειες» του Δημήτρη Δημητριάδη και των συντρόφων του θα συνεχιστούν και το 1933 όταν θα συλληφθεί ξανά με άλλους τρεις αγρότες κομμουνιστές επειδή έκαναν έναν χορό για ενίσχυση της Εργατικής Βοήθειας. Οι σύντροφοί τους μαζεύτηκαν και πήγαν στην Υποδιοίκηση χωροφυλακής Πτολεμαΐδας να διαμαρτυρηθούν για τις άδικες συλλήψεις αλλά αντί να βρουν το δίκιο τους συνελήφθησαν άλλοι οχτώ αγρότες και στάλθηκαν όλοι μαζί στις φυλακές της Κοζάνης. Στη δίκη καταδικάστηκαν οι Λ. Σαλονικίδης και Θ. Σιδηρόπουλος σε δυο χρόνια και τρεις μήνες φυλακή και από ένα χρόνο εξορίας στον καθένα. Στους Δ. Δημητριάδη και Γ. Χονδροματίδη 18 μήνες φυλακή και από ένα χρόνο εξορία. Στους Φ. Παπαδόπουλο, Μιχ. Χονδροματίδη, Γ.Μιχαηλίδη, Κ. Βουνοτρυπίδη, Γαβρ. Ιωαννίδη και Γ. Κοσμίδη δυο χρόνια φυλακή.
Στις 20 Ιουνίου οι 12 αγρότες Κομμουνιστές ειδοποιήθηκαν ότι θα μεταφερθούν στις φυλακές της Λάρισας όπου θα γίνει το εφετείο. Οι φυλακές της Κοζάνη αντιλαλούν από τον ύμνο της Διεθνούς που τραγουδάν οι φυλακισμένοι Κομμουνιστές δείχνοντας έτσι ότι δεν τους τρομάζουν οι απειλές της αστικής τάξης. Στο εφετείο που έγινε στη Λάρισα στις 20 Ιουλίου παρέμειναν οι ίδιες ποινές που προαναφέρθηκαν.
Στη δικτατορία του Μεταξά ξανά συλλαμβάνεται και η πρόταση του διοικητή Χωροφυλακής Κοζάνης είναι να εξορισθεί ως αμετανόητος Κομμουνιστής.
Τελικά αυτό μάλλον δεν θα υλοποιηθεί αλλά θα συλληφθεί πάλι το 1938 για να σταλεί σιδηροδέσμιος εξορία στην Ανάφη.
Η γυναίκα του Έλλη έχοντας τα δυο μωρά στην αγκαλιά της (Ο Κλεάνθης ήταν 10 μηνών και η Ανδρομάχη 2,5 χρονών) θα βγει μαζί με άλλους συγγενείς στην κεντρική Πλατεία της Πτολεμαΐδας για να τον αποχαιρετήσουν. Αυτή θα είναι και η τελευταία φορά που θα ανταμώσει η οικογένεια.
Η γυναίκα του Δημήτρη Δημητριάδη, Έλλη Δημητριάδη-Τσαχειρίδου δολοφονήθηκε άνανδρα, αφού πρώτα κακοποιήθηκε, στις 5 Αυγούστου του 1943, σε χαράδρα της θέσης «Κουρί» Πτολεμαΐδας, από Έλληνες Ναζί συνεργάτες των κατακτητών της ομάδας του ταγματασφαλίτη Γιώργου Πούλου, μαζί με άλλα πέντε νεαρά στελέχη του ΕΑΜ και του ΚΚΕ.
Ο Δημήτρης Δημητριάδης εκτελέστηκε την Πρωτομαγιά του 1944 στο σκοπευτήριο της Καισαριανής μαζί με άλλους 200 αγωνιστές η συντριπτική πλειοψηφία των οποίων ήταν κομμουνιστές, μέλη του ΚΚΕ. Στήθηκε παλικαρίσια στον τοίχο της Καισαριανής με την ακλόνητη πεποίθηση ότι «Από τα άψυχα κορμιά μας θα βγουν χιλιάδες μαχητές που θα χτυπήσουν το άδικο και τον φασισμό» όπως χαρακτηριστικά έλεγε όταν ήταν εξόριστος στην Ανάφη.